Mới đây, Hải quân Mỹ đã công bố các hình ảnh cho thấy tàu USS Gabrielle Giffords (của Mỹ) và một tàu kiểm ngư của Việt Nam đã cùng xuất hiện tại khu vực tàu khảo sát hải dương 4 của Trung Quốc đang hoạt động (dưới sự hộ tống của một tàu hộ vệ tên lửa).

USS Gabrielle Giffords tăng tốc tiến tới khu vực tàu kiểm ngư Việt Nam (số 2) đang chạm trán với tàu Hải Dương 4 (số 1). (Ảnh qua tuoitre)
USS Gabrielle Giffords tăng tốc tiến tới khu vực tàu kiểm ngư Việt Nam (số 2) đang chạm trán với tàu Hải Dương 4 (số 1). (Ảnh qua tuoitre)

Các hình ảnh được công bố ngày 2/7 cho thấy có 4 con tàu cùng xuất hiện tại một khu vực không xác định trên Biển Đông hôm 1/7. Ngoài tàu chiến USS Gabrielle Giffords của Mỹ còn có một tàu kiểm ngư của Việt Nam và hai tàu Trung Quốc là hải dương địa chất 4 và một tàu hộ vệ tên lửa.

Các bức ảnh do Mỹ công bố cho thấy một tàu kiểm ngư Việt Nam (không rõ số hiệu) thuộc lớp tàu tuần tra KN-750 dường như đã cơ động chắn ngang đường tàu Trung Quốc có thể tiến tới. Ít nhất hai hình ảnh được chụp từ trực thăng hoặc thiết bị bay không người lái của USS Gabrielle Giffords cho thấy có vẻ như tàu tuần tra của Việt Nam đã bám đuổi tàu Trung Quốc trước khi tàu Mỹ xuất hiện.

Dựa trên vệt nước trên mặt biển, USS Gabrielle Giffords dường như đã tăng tốc và cắt ngang đội hình của tàu Trung Quốc trước khi so kè với tàu Hải Dương 4. Một hình ảnh khác cho thấy tàu hộ vệ tên lửa của hải quân Trung Quốc đã di chuyển sau hành động của tàu Mỹ.

Hình ảnh cho thấy tàu hộ vệ tên lửa của Trung Quốc (khoanh đỏ) cơ động sau khi bị tàu Mỹ cắt ngang đội hình. (Ảnh qua US NAVY)
Hình ảnh cho thấy tàu hộ vệ tên lửa của Trung Quốc (khoanh đỏ) cơ động sau khi bị tàu Mỹ cắt ngang đội hình. (Ảnh qua US NAVY)

Dữ liệu hàng hải trên trang Marine Traffic cho thấy tàu khảo sát của Trung Quốc đã chuyển hướng khỏi khu vực và tăng tốc về phía bắc chỉ một ngày sau vụ việc. Bộ Ngoại giao Trung Quốc và Bộ Quốc phòng Trung Quốc chưa đưa ra bình luận.

Cũng liên quan đến vấn đề trên biển Đông, trước đó, hãng tin Mỹ BenarNews cho biết hôm 17/6, theo các dữ liệu định vị, tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 4 của Trung Quốc đã vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam từ Chủ nhật 14/06/2020 và đến ngày 16/6, con tàu này chỉ cách đảo Phú Quý khoảng 182 hải lý và cách bờ biển Việt Nam 200 hải lý.

Tại thời điểm 1h30 sáng ngày 18/6, Hải Dương Địa Chất 4 tiếp tục di chuyển nhưng với tốc độ rất chậm, chưa đến 1 hải lý/giờ, mũi tàu vẫn đang hướng về thềm lục địa Việt Nam, cho thấy sự di chuyển của tàu không đơn thuần là đi qua vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam một cách bình thường như được cho phép theo luật quốc tế.

Một tàu kiểm ngư thuộc lớp KN-750 của Việt Nam thử nghiệm trên biển. (Ảnh qua tuoitre)
Một tàu kiểm ngư thuộc lớp KN-750 của Việt Nam thử nghiệm trên biển. (Ảnh qua tuoitre)

Về vấn đề này, tại cuộc họp báo thường kỳ chiều 2/7, khi được hỏi về hoạt động của tàu Hải Dương 4 của Trung Quốc trên Biển Đông, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh: “Chúng tôi cho rằng các hoạt động thăm dò, khảo sát phải có sự đồng ý của Việt Nam, phù hợp công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS 1982).

Việc tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và UNCLOS 1982 có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì hòa bình, an ninh, hợp tác và phát triển ở khu vực Biển Đông, trong khu vực cũng như trên thế giới”.

Theo Eurasia Review, Trung Quốc thường gửi các tàu khảo sát đến vùng biển tranh chấp hoặc EEZ của các quốc gia khác để gây sức ép buộc họ không được khai thác tài nguyên. Từ ngày 15/4 đến ngày 15/5, Trung Quốc đã gửi tàu Hải Dương 8 vào EEZ của Malaysia cùng với một đội tàu hộ tống. Con tàu đã thực hiện khảo sát trong vùng biển Malaysia, gần giàn khoan West Capella do Malaysia ký hợp đồng.

Sự cố này khiến hải quân Mỹ triển khai các tàu chiến đến khu vực ít nhất 3 lần. Còn giàn khoan West Capella đình chỉ hoạt động sớm vào ngày 12-5 và tàu Hải Dương 8 rời đi ngay sau đó.

Vũ Tuấn (t/h)

Xem thêm: